Verdiprøving av plantesortar

Fagleg gjennomgått

26.03.2024

Verdiprøvinga blir utført av NIBIO, på oppdrag for Mattilsynet. 

Verdiprøvinga skal sikre at nye sortar er betre enn sortane som allereie er på marknaden i minst ein eigenskap. I denne samanhengen blir det også vurdert om sorten er tilpassa eit spesielt dyrkingsområde, ein spesiell dyrkingsteknikk eller om den på andre måtar har eit spesielt bruksområde.

I verdiprøvinga undersøker NIBIO dyrkingseigenskapane til sortane, som tidlegheit, vêrresistens, sjukdomsresistens og overvintringsevne, og dessutan avlingsmengde og avlingskvalitet.

Forsøksfelta blir lagde ut i ulike geografiske regionar som dekker dyrkingsområdet for dei ulike vekstgruppene. Verdiprøvinga gir derfor også svar på korleis sorten er tilpassa dyrkingsforholda i dei ulike delane av landet.

Basert på resultata frå verdiprøvinga gir NIBIO kvart år ei tilråding til Mattilsynet om kva sortar som bør godkjennast.

Verdiprøving av fôrvekstar – periodisering

For fôrvekstar blir praktiserte periodisering. Dette inneber at verdiprøving av nye sortar av ein art berre blir sett i gang kvart femte år. Det vil ikkje bli tatt inn nye sortar undervegs i prøvinga. For fleirårige fôrvekstar blir laga til forsøk 3 utleggsår med 3 hausteår for kvart utlegg. 

Gebyr for verdiprøving av fleirårige artar blir berekna per utleggsår.

Sortsprøving i korn (nibio.no)

Sortsprøving i potet (nibio.no)

Retningslinjer for verdiprøving

Retningslinjer for verdiprøving potet

Retningslinjer for offisiell verdiprøving forvekstar

Retningslinjer for verdiprøving korn

Sida er ein del av denne rettleiinga:

• Godkjenning av plantesortar