Hald av småfe i utedrift
Utanom beitesesongen skal dyr vere haldne innandørs eller ha tilgang til opphaldsrom. Mattilsynet kan gjere unntak og gi løyve til å halde småfe i utedrift dersom forholda er tilrettelagde for det. For å få løyve må du sende ein skriftleg søknad til Mattilsynet.
Utedrift er ei særføresegn i forskrift om velferd for småfe (§ 18). Denne føresegna seier at løyve frå Mattilsynet gir unntak frå plikta til å sørge for opphaldsrom for dyr. Eit eventuelt løyve blir gitt for opptil fem år. Etter dette må du søke på nytt.
Kva er utedrift?
Utedrift inneber at sauene går ute heile året og finn alt fôret sjølv, også om vinteren. Vegetasjonen og vasstilgangen i området må under normale forhold kunne gi dyra tilstrekkeleg næring utan tilleggsfôring.
Dersom området under normale vêrforhold er dekt med snø store delar av vinteren, blir ikkje beitet rekna som tilgjengeleg for dyra.
Ved utedrift har dyra altså ikkje tilgang til hus utanom normal beiteperiode.
Utedrift skal ikkje vere ei lettvint og billig løysing, og kriteria som følger av velferdsforskrifta, må vere oppfylte for at du kan få løyve til slik drift. Denne driftsforma skal gi dyra eit like godt eller betre tilbod enn hald i hus.
Desse krava må vere oppfylte
Området
Terrenget og/eller vegetasjonen skal gi tilstrekkeleg ly for dyra. Området skal vere fritt for gjerderestar, reiskapar, søppel eller andre gjenstandar dyra kan skade seg på.
Fôr og vatn ved utedrift
Talet på dyr skal vere tilpassa beitegrunnlaget. Beiteplantane skal dekke behova til dyra for næring og eteåtferd slik at dei kan vekse normalt, trivast og halde seg friske.
Dersom det oppstår ein særskild situasjon som gjer at beitet ikkje dekker behova til dyra, skal den som har dagleg ansvar for dyra, raskt kunne sørge for nødfôring. Ein særskild situasjon kan for eksempel vere eit kraftig snøfall i område der det vanlegvis ikkje snør.
Dyra skal alltid ha tilgang på tilstrekkeleg med friskt vatn. Vatnet skal vere synleg reint og ha god nok mikrobiologisk og kjemisk kvalitet. Vatnet skal vere lett tilgjengeleg slik at dyra drikk det dei har behov for. Snø, saltvatn og brakkvatn er ikkje drikkevatn til dyr.
Tilsyn og stell
Paring skal skje slik at sauene lammar når beite- og klimaforholda er gunstige. Normalt vil det seie frå midten av april.
Dyrehaldar skal gjere tiltak for at dyra blir tamme nok og held fram med å vere det. Tilstrekkeleg grad av tamheit vil seie at dyra kan handterast og stellast utan å bli så stressa at det går ut over dyrevelferda.
Dyrehaldar skal føre tilsyn med dyra minst ein gong i veka, og oftare ved behov. Dårleg vêr, tørke, lamming, fare for rovdyr eller behov for nødfôring eller nødvatning er eksempel på situasjonar der det er nødvendig med auka tilsyn.
Tilsynet skal sikre at dyr som er skadde, sjuke, har gått seg fast eller anna, blir oppdaga og følgde opp. Det er også nødvendig med tilsyn for å følge med på vass- og beitetilgang. Den som utfører tilsynet, må ha tilstrekkeleg kompetanse til å oppdage forhold som må følgast opp. Tilsynet skal førast i dyrehaldjournalen.
Dyra skal sankast minst kvar vår og haust. Ved sanking skal dyrehaldaren gjere helse- og haldvurdering av alle dyra og gi eventuell rutinemessig behandling. Seinast 1. juli skal alle dyr som ikkje har felt ulla, bli klipte eller nappa.
Alle lam skal vere øyremerkte seinast 30 dagar etter fødsel.
Dyrehaldar skal journalføre alle opplysingar frå sanking i dyrehaldjournalen.
Dyrehaldar skal sende inn ein årsrapport til Mattilsynet med relevante opplysingar etter vilkår sette i løyvet.
Slik søker du
I søknaden må du beskrive forholda på uteområdet der dyra skal vere, og korleis du skal sikre dyra god velferd. Mattilsynet vil vurdere om det er behov for å inspisere uteområdet før saka blir avgjord.